HomeRingslang030

Ringslang030

Binnen het project Ringslang030 werken we samen met inwoners van Utrecht aan een stad waar de ringslang zich thuis voelt. We doen dit in opdracht van de stadsecologen van de gemeente Utrecht. Een van de manieren waarop we dit doen, is door het aanleggen en onderhouden van broeihopen. In deze hopen kunnen ringslangen hun eieren leggen. Ringslangen eten vooral kikkers en padden. Ze leven het liefst in en bij schoon water met natuurlijke oevers. Dat er ringslangen in Utrecht leven, laat zien dat de omgeving van goede kwaliteit is! Hoe meer ringslangen er zijn, hoe groener en natuurlijker de stad is.

Ringslang gezien? Meld het op waarneming.nl

Meer over de ringslang

Herkenning

De ringslang herken je meteen aan de gele vlekken achter zijn kop. Hij is ongevaarlijk en niet giftig. Vrouwtjes zijn vaak groter dan mannetjes en kunnen zelfs tot 120 cm lang worden! Ringslangen kunnen zo’n 20 jaar oud worden en zijn erg schuw; ze bijten bijna nooit. Anders dan de giftige adder heeft de ringslang geen zigzagpatroon en een ronde pupil. Je vindt ze vooral in de buurt van water.

Ringslangen zijn reptielen die eieren leggen. De jonge slangetjes lijken precies op hun ouders, maar zijn bij de geboorte niet groter dan een potlood. Ze zijn meteen zelfstandig. De eieren worden gelegd in broeihopen, zoals mest- of composthopen, die warm worden door rottend organisch materiaal.

Broeihopen

De ringslang is de enige slang in Nederland die haar eieren niet zelf uitbroedt. In plaats daarvan gebruikt ze slimme natuurlijke warmtekamers: broeihopen. Dit zijn mest- of composthopen waarin door rottend organisch materiaal warmte ontstaat. Die warmte is precies wat de eieren nodig hebben. De ringslang hoeft haar eieren alleen maar af te zetten — de broeihoop doet de rest!

Door het koele Nederlandse klimaat is de ringslang sterk afhankelijk van deze broeihopen om zich voort te planten. Helaas zijn compost- en mesthopen in de stad steeds zeldzamer. Daarom helpen wij de ringslang een handje door zelf broeihopen aan te leggen.

Vrijwilligerswerk

Dankzij de inzet van veel vrijwilligers vinden ringslangen ook in een steeds drukkere stad een geschikte plek. Vrijwilligers van Ringslang030 leggen broeihopen aan en beheren deze, zodat de ontwikkeling van de ringslang goed gevolgd kan worden.

De broeihopen worden in maart en april gemaakt, zodat ze in juli en augustus warm genoeg zijn wanneer de ringslang haar eieren legt. Ze bestaan uit mest, takken en bladeren en vormen een warme, toegankelijke plek. Vooraf wordt de broeihoop van het jaar ervoor afgegraven om te controleren of er eieren zijn uitgekomen. Deze gegevens gebruiken we om het succes van de broeihopen te volgen. Daarna kan de broeihoop op dezelfde plek opnieuw worden opgebouwd; de ringslang weet deze vanzelf te vinden.

Kom ook helpen!

Het aanleggen van broeihopen is een leuke en effectieve manier om ringslangen te helpen in de stad. Stichting Utrecht Natuurlijk coördineert dit, in opdracht van de stadsecologen, samen met vrijwilligers. Elk voorjaar (maart t/m april) bouwen we de broeihopen opnieuw op en controleren we hoeveel eieren er zijn uitgekomen. Dat is hard nodig, want ringslangen keren graag terug naar dezelfde broeihoop. Verdwijnt die, dan moeten ze op zoek naar een nieuwe plek — een riskante tocht in de stad. Met een paar mensen is een broeihoop in één dagdeel weer klaar. Jouw hulp maakt dus echt verschil!

Lijkt het je leuk om deze stadsbewoner een handje te helpen of wil je meer weten? Neem contact op met Astrid van den Broek, projectcoördinator van Ringslang030 door te mailen of bel 06 39 00 68 52.

Mail Astrid van den Broek

Ringslang opgerold op een stuk mos op een boomstam in de zon

De ringslang in Utrecht

De ringslang is een inheemse reptielsoort en al jaren thuis in Utrecht. Hij leeft vooral in en rond water, waar hij jaagt op kikkers en padden, zich verstopt en zich veilig verplaatst. Ondanks zijn schuwe karakter komt de ringslang op veel plekken in de stad voor: van natuurgebieden en stadsparken tot forten en achtertuinen, vooral in Utrecht-Oost. Dat lukt dankzij broeihopen, groene verbindingen en een steeds groenere stad.

De ringslang is een echte cultuurvolger: hij maakt slim gebruik van het door mensen ingerichte landschap. Zo broedt hij in broeihopen, overwintert hij op warme plekken zoals spoorwegtaluds en benut hij het stedelijke groen optimaal.

Andere projecten

Wist je dat Utrecht Natuurlijk zich op nog veel meer manieren inzet voor een groene, gezonde en biodiverse stad? Zo werken we ook aan projecten voor gierzwaluwen, vleermuizen, wilde bijen en egels. Ontdek al onze projecten.

Meer informatie

Meer informatie over broeihopen vindt u op broeihopen.nl
Meer over de ringslang en zijn leefwijze vindt u op ravon.nl