HomeGierzwaluw030

Gierzwaluw030

Gierzwaluwen zijn de ‘vogelste vogels’. Ze doen alles in de lucht: eten, poetsen, slapen en zelfs zichzelf krabben. Het enige wat ze niet in de lucht doen, is broeden. Ze leggen hun eieren onder dakranden, achter dakpannen of naast dakkapellen, en keren elk jaar terug naar hetzelfde nest. Utrecht Natuurlijk werkt samen met enthousiaste vrijwilligers om zoveel mogelijk nesten in kaart te brengen en te beschermen bij verbouwingen of renovaties. Gierzwaluwen en hun nestplaatsen zijn het hele jaar beschermd. Het aantal gierzwaluwen neemt helaas hard af, dus jouw hulp is belangrijk!

Gierzwaluw in Utrecht

Gierzwaluwen gebruiken gebouwen als broedplek en keren altijd terug naar hetzelfde nest. Daardoor zijn ze kwetsbaar bij renovaties en verbouwingen. Door nesten te inventariseren en te beschermen, kunnen vrijwilligers gierzwaluwen helpen om veilig te blijven broeden. Utrecht Natuurlijk werkt in opdracht van de stadsecologen van de gemeente Utrecht samen met een enthousiaste groep vrijwilligers om nesten in kaart te brengen en te beschermen. Zo zorgen we ervoor dat gierzwaluwen in Utrecht veilig kunnen broeden en dat hun aantal in de stad behouden blijft!

Word vrijwilliger

Ga mee met wijkrondes

Iedere vrijwilliger krijgt een eigen wijk toegewezen. Tussen juni en augustus ga je op pad om nesten op te sporen en te registreren. Je loopt samen met andere vrijwilligers en krijgt uitleg over hoe je nesten kunt herkennen en veilig observeert. Dit is een laagdrempelige manier om ervaring op te doen, ook als je nog nooit eerder met gierzwaluwen hebt gewerkt. Je leert de vogels kennen en draagt direct bij aan hun bescherming.

Beheer je eigen wijk

Wil je structureler meedoen? Volg dan de opleiding tot gierzwaluwspotter. Als spotter beheert en observeert je je eigen wijk gedurende het broedseizoen. Je leert hoe je nesten veilig detecteert en registreert, hoe je verbouwingen of renovaties rond nesten kunt signaleren en hoe je de verspreiding van gierzwaluwen in de stad kunt monitoren. Zo help je de gierzwaluwen op lange termijn en word je een belangrijke schakel in hun bescherming.

Contact en aanmelden

Wil je meelopen of de opleiding volgen? Neem contact op met Sandra Ploeg via de mail of bel 06 30 47 92 47. Je kunt ook aangeven of je liever meeloopt voor één ronde, of een hele wijk wilt beheren als gierzwaluwspotter. Alle niveaus van deelname zijn welkom, ook kinderen kunnen mee onder begeleiding.

Mail Sandra Ploeg en word gierzwaluwspotter

Help gierzwaluwen in je woning

Naast veldwerk kun je ook thuis bijdragen aan het beschermen van gierzwaluwen.

Meld gevonden nesten: Heb je een nest ontdekt? Meld dit via Waarneming.nl of stuur een bericht naar Sandra. Zo weet de gemeente precies waar nesten zitten en kunnen ze beschermd worden bij renovaties of verbouwingen.
Plan renovaties verstandig: Als je een woning wilt renoveren, isoleren of een dakkapel wilt plaatsen, plan dit bij voorkeur van september tot en met april. Zo verstoor je geen broedende vogels. Door vooraf te plannen en rekening te houden met gierzwaluwnesten, draag je bij aan het behoud van deze bijzondere vogels in Utrecht.
Behoud nestplaatsen: Bevinden zich gierzwaluwnesten in je woning? Zorg dat ze na de renovatie toegankelijk blijven. Is dat niet mogelijk? Dan ben je verplicht zogenoemde mitigerende maatregelen te treffen. Plaats vervangende nestkasten of neststenen en houd de nieuwe nestplaatsen veilig en bereikbaar. Lees voor meer informatie het Kennisdocument gierzwaluwen van BIJ12.

Bekijk die driedelige serie over de gierzwaluw

Het leven van een gierzwaluw

Mei: De gierzwaluw gaat terug naar de plek waar hij eerder gebroed heeft. Paren doen ze in de lucht. Ze leggen 2 of 3 eieren. De ouders broeden om de beurt. De broedperiode is de enige keer dat de gierzwaluw grond onder zijn pootjes heeft!
Juni: De jongen worden geboren in Utrecht. De ouders vangen insecten en bewaren deze in hun keelzak voor de jongen. Bij slecht weer moeten ze honderden kilometers vliegen om voedsel te halen. Ze laten hun jongen dan achter. Gelukkig kunnen de jongen tot zes dagen zonder voer door hun energieverbruik te verlagen.
Eind juli: De jongen vliegen uit. Kort daarna begint de vlucht terug naar Afrika. Dit is 5000 tot 7000 km. Ze vliegen circa 650 km per dag. Komende twee jaar brengt het jong in de lucht door!
Eind september/ oktober: Aankomst in Afrika. Hier verwisselen de gierzwaluwen de veren. Dit doen ze ook in de lucht en kost veel energie. De rui van de jongen is na 1,5 jaar voltooid.
Eind februari/ maart: Vlucht naar het noorden.
Eind april: Gierzwaluwen terug in Utrecht.
Mei: Het jong van afgelopen jaar broedt dit eerste jaar nog niet, hij of zij vliegt gierend rond met de andere gierzwaluwen. Ze brengen zo potentiële nestplekken in kaart voor volgend jaar.
Tweede jaar: de gierzwaluw zoekt weer een broedplek.

Andere projecten

Wist je dat Utrecht Natuurlijk zich op nog veel meer manieren inzet voor een groene, gezonde en biodiverse stad? Zo werken we ook aan projecten voor vleermuizen, ringslangen, wilde bijen en egels. Ontdek al onze projecten.